Καλώς ήρθατε ! Ορισμένες κατηγορίες περιεχομένων δεν λειτουργούν προσωρινά, ή δεν είναι "πλήρεις". Foreigners are kindly requested to click : "Translated" at the above table of contents.

Για τον Κώστα Ζουράρι, 2009

Αγαπητοί φίλοι και όσοι άσπονδοι συμπατριώτες καλησπέρα
( από μακριά για ν' αγαπιόμαστε !...)

Είμαι ο Θέμης Λιβεριάδης και όπως καταλάβατε - απόψε τουλάχιστο, είμαι «αναπαραγόμενος» ή...«μηχανικά υποστηριζόμενος». Θα σας μιλήσω με την ιδιότητα του δίδυμου-φίλου του Τομάζο ( Μπαλαμπάνη ) ή κατά κόσμον Κώστα Ζουράρι.
Επειδή δε θέλω να σας βομβαρδίσω κι εγώ με ψέματα ( μέρες που είναι ) δε θα χρησιμοποιήσω το κλισέ «Λόγοι ανεξάρτητοι της θέλησής μου με εμπόδισαν να είμαι απόψε μαζί σας» - Απλά είμαι απών, ωσεί παρών.
Προτού ωστόσο ακούσετε τα «λιγοστά μου λόγια» ( «που λέει ο λόγος» !...) , νομίζω πως πρέπει να διευκρινίσω δύο παραμέτρους της δικής μου παρέμβασης.
Καταρχήν πιστεύω, και ίσως οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν, ότι ένα έργο ή πόνημα, καληώρα όπως αυτό το νωπό βιβλίο του Ζουράρι, μπορούμε να το «ανα-γνωρίσουμε», να το «χαρούμε» αλλά και να μας είναι χρηστικό, από τη θεματολογία του και από την εκφορά της.
Ύστερα όμως έρχεται, επίκουρη, η γνώση του ίδιου του δημιουργού...Ποιος είναι δηλαδή αυτός και ποιες οι «προθέσεις» του.
Εγώ με τον Ζουράρι έχουμε μια «άτυπη συμφωνία κυρίων» ( και...φίλων ) : ο καθένας μας, όποτε βγαίνει να μιλήσει ή να γράψει για τον άλλο, το κάνει χωρίς προηγούμενη ενημέρωση...Και κυρίως μιλάει για τον δημιουργό και όχι για το έργο. Όπου - και...ω ! του θαύματος, η συμβολή της αυτογνωσίας μας στην ενημέρωση του ακροατηρίου είναι «διασκεδαστική» ( και με την αρχαία ετυμολογία της λέξης ) αλλά κατά κανόνα και πιο αποτελεσματική.

Έτσι  ...εγώ θα μιλήσω άμεσα για τον Κώστα και έμμεσα γι' αυτά που γράφει ή λέει...Χώρια που απόψε, καταπώς γνωρίζω, θα σκύψουν στο έργο του άξιοι άνθρωποι και σίγουρα περισσότερο «καθ' ύλην αρμόδιοι» από 'μένα.
Με τον Κώστα Ζουράρι λοιπόν γνωριζόμαστε μωρο-όθεν ( αυτό είναι μια αυθαίρετα «ελεύθερη» και προχωρημένη εκδοχή του παιδιόθεν ! ) πιστεύοντας ωστόσο μέχρις εδώ που φθάσαμε ότι καταφέραμε, τουλάχιστο, να μη συμπεριφερθούμε ως...μωροί !
Παρεπόμενο αυτής της πολυχρονεμένης φιλίας ήταν : οι τροχιές μας να ανταμώσουν συχνά μέσα απ' τα γραψίματα ή τις «φλυαρίες» μας. Έγραψα γι' αυτόν, έγραψε αυτός για 'μένα, τον υπερασπίστηκα – με υπερασπίστηκε : δημόσια και...ιδιωτικά...και τον ευχαριστώ. Πριν λίγα χρόνια είχα κατά νου να βγάλω ένα βιβλίο με πιθανό τίτλο «Η αλληλογραφία με τον...Ιταλό» - Διαθέτω ανάλογα και το υλικό και την πρόθεση, αλλά δεν ξέρω αν θα προκάμω. Ένας φίλος εκδότης μου είπε σχετικά «και ποιον μπορεί να ενδιαφέρουν αυτά τα πράγματα...» - Μπορεί από πλευράς του να έχει κάποιο δίκιο. Αν και πιστεύω ότι τόσον ο Κώστας όσο κι εγώ, όπως κι αρκετοί απ' τις παλιότερες γενιές, στην «ιδιωτική μας οδό» κουβαλούσαμε πάντα και την έγνοια της «πόλης»...Έτσι μας είχαν μάθει : εκείνα τα χρόνια, εκείνοι οι Δάσκαλοι, και οι γονείς μας. Ο Κώστας βέβαια, πολύ περισσότερο από μένα...δεν ασχολήθηκε απλώς με τα κοινά...Αφιερώθηκε... Και όσοι προσπάθησαν να τον εντάξουν σε κάποια «πλατφόρμα» αποδείχθηκε διαχρονικά πως ματαιοπονούσαν. Γιατί αυτός ο «αυτόχειρας» δεν ανήκει πουθενά, δεν μπαίνει σε καλούπια ή σε κλισέ, ούτε σε σπίτι, ούτε σε κόμμα, ούτε σε έμμονες ιδέες , και αρνείται πιστά και πεισματικά σε όσα εκπέμπει και «ακτινοβολεί» να υποδυθεί το φριχτό ρόλο του «μεταπράτη μεταχειρισμένων». Το υλικό της βαθειάς γνώσης του το ξεμοντάρει, το διαλύει , το κάνει «φύλλα και φτερά» και ανασυνθέτει δικό του πια «μήνυμα», με τις όποιες παραθέσεις ή τις αντιθέσεις του. Είναι κάτι ανάμεσα στο «Εθνική Ελλάδας γειά σου !» ή «Για την Ελλάδα ρε γαμώτο !» Ίπταται επί πτερύγων ανέμων πάνω απ' τα βουνά και τα νησιά της ελάχιστης Πατρίδας...Σπίτι του είναι τα αεροδρόμια, τα ΚΤΕΛ, τα κελιά και οι ψυχές των φίλων. Όσο ακόμα δε λιώνουν τα «κέρινα φτερά» μας στις "ικάριες" πτήσεις μας, κι όσο δεν "σώνεται το λάδι" μας.
Γιατί κι αυτός, σαν τον Μακρυγιάννη «δεν υποφέρνει να βλέπει το άδικον να πνίγη το δίκιον».
Κι αυτό το δίκιο υπερασπίζεται με το δικό του, μοναδικό τρόπο. Δηλαδή στην "πτήση" του αυτή, κρατάει ψηλά την αίσθηση της πανωλεθρίας ( της επελθούσης αλλά και της επερχόμενης ...) και περιφέρει αυτήν τη συνείδηση της ήττας μας σαν λάβαρο νίκης..."ΕΤΣΙ"... που λέει κι αυτός με τη γνωστή επιθετική έμφαση...Γιατί πολλοί στον «χώρο μας» : μοιάζουν στις θεωρίες – διαφέρουν όμως στις πράξεις.
Πασχίζει σαν οδίτης και διάκονος για την εγρήγορση όλων μας μήπως προλάβουμε να περισώσουμε, αν όχι το «Κακό» - που ήδη «με δρασκελιές μας πλησιάζει», τουλάχιστο να ξέρουμε το "πώς" και το "γιατί"... Να χωρέσουμε στη συνείδηση τον λήθαργό μας. Κι αν όχι εμείς, τουλάχιστο οι διάδοχοί μας...ΕΤΣΙ...πάλι...για να υπάρχει ελπίδα. Γιατί κατά βάση, βαθειά μέσα του, έχει κι αυτός «την ιδιοτροπία να πιστεύει στον εαυτό μας».
Στην προσπάθεια, ή καλύτερα στην προσφορά του αυτή, ο Κώστας ευτύχησε σε κάτι που σπανίζει στον καιρό μας. Μέσα στο μπάχαλο της ασυνεννοησίας και της παραπληροφόρησης, μέσα στο πέλαγος της ακυρολεξίας και της ημιμάθειας, στην ξύλινη ( ίσως και...γυάλινη πια ) γλώσσα των πολιτικών και των «φωστήρων» μας, έφτιαξε τον δικό του «Δούρειο Ίππο» για να αλώσει την κατανόηση και τις καρδιές όσων τον παρακολουθούν και τον ακολουθούν : δλδ. την ειρωνεία, τη σάτιρα , την αστεία ατάκα, το α π ρ ό ο π τ ο ... Όσοι ... χασκογελούν με τον Κώστα και με όποιους από 'μας επιχειρούμε, ο καθένας με τον τρόπο του, να αρθρώσουμε τα «καίρια» > «δεν ξέρουν που πατάν και πού διαβαίνουν». Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάνε πως στον πυρήνα του κωμικού φωλιάζει η απελπισία - ή, αν θέλετε, πως το «αστείο» είναι προνόμιο των απελπισμένων...Καταπώς τα νερά ανήκουν στους πνιγμένους...

Τελειώνοντας, στα πλαίσια της πιο 'πάνω σύντομης αυτογνωσίας μου, θέλω μπροστά σας να κάνω μια...ήπια αυτοκριτική και να εξομολογηθώ, πρώτη φορά και για τον ίδιο τον Κώστα, κάποιες τύψεις μου - να τις πω ;... επισημάνσεις ;... Τέλος πάντων...
Το 1989, δηλαδή πριν ακριβώς 20 χρόνια, στο «επιμύθιο» που μου ζήτησε να γράψω στη «Θεοείδια παρακατιανή», του έκανα ένα...αβρό τρίπτυχο "απομυθοποίησης".
«...Ο Κώστας Ζουράρις εκπέμπει μια υπέροχη Μουσική, παρόλο που κατά καιρούς υπάρχει σαν κουφός...Είναι εξαγνισμένος στον τελικό σπασμό μια και εθήτευσε επί χρόνια με το συνθλιπτικό βάρος του «οιονεί» Μοιχού...Τέλος : π ι σ τ ε ύ ε ι , δηλαδή βλέπει κι αυτός το...«Όνειρο»...Αυτό μας «τρώει», αυτό και μας «σώζει» ελπίζω και...όλους εσάς, μια και ξέρω πως ευτυχώς ( ! ) μας διαβάζουν λίγοι, έτσι που οι...πολλοί δεν μας θεωρούν «δικούς τους», γιατί βλέπουν, τάχα, το ίδιο θέαμα από άλλη κερκίδα...» - Γι αυτά τα γραψίματά μου μάλλον δεν μετανιώνω : Je ne regrette rien...καταπώς μας τραγουδούσε τότε η Piaf.

Την ίδια περίπου εποχή όμως του έγραψα και ένα ποίημα – ας πούμε «ποδοσφαιρικό», αν και δεν το συνηθίζω.
Είναι επειδή οι ποιητές λειτουργούν με «συμφωνημένα υπονοούμενα» ή – αν θέλετε :

Μ' αυτό που δεν λέει ,

Μ' αυτό που σκόπιμα
Ή εν αγνοία του αποσιωπά,
Μ' αυτό που ούτε κάν
Υπονοείται με τα λόγια του
Μ' αυτό...πείθει ο ποιητής.
-----------------------------------------------
Ο τίτλος του είναι :

Τομάζο Μπαλαμπάνης , ομογενής από το πουθενά


Η σέντρα ήρθε χαμηλή
Χρειάσθηκε να ξαπλωθεί για κεφαλιά ψαράκι
Ρισκάροντας ανάμεσα στις τριχωτές τις γάμπες
Μιας σαστισμένης άμυνας που όμως φόραγε καρφιά
Η κίνησή του γρήγορη – σπαστή σαν το μπαρμπούνι
Μ' αυτό το όμορφο κεφάλι
Πήρε σχεδόν τη μπάλα απ' το χώμα
Με ένα δεύτερο παλμό της ξαναδίνει ύψος
Κι αυτή καρφώνεται στα δίχτυα
Λίγο πιο δεξιά απ' το αριστερό το Γάμα

Όταν τ' ακύρωσε ο λάινσμαν
Ο Λιάνης, η σκοτώστρα, βρήκε αφορμή
Τον έσπρωξε χλωμά σαν κουτσαβάκης
Φτύνοντας καταγής το αφρισμένο σάλιο
Εκεί δεν μπόρεσε να κρατηθεί
Και τον κλωτσά με δύναμη στα βρώμικα αρχίδια
Ο ρέφερης που βλέπει μόνο...τέλος
Τραβάει μία κόκκινη από την κωλοτσέπη
Δείχνοντας σπαστικά την πόρτα για τ' αποδυτήρια
Αυτή ωστόσο είναι «σχήμα»
Δε φαίνεται ποτέ απ' το τεραίν

Πάει καιρός που δεν ιδρώνει τη φανέλα
Δεν είναι λέει πρωτάθλημα αυτό
Δεν κατεβαίνει με τους Λιάνηδες
Κι εμείς που ακουμπήσαμε εκατομμύρια σ' ελπίδες
Ματώνει η ψυχούλα μας να τον μετράμε στην κερκίδα.

Τομάζο, εγώ μεν σου ζητώ ... συγγνώμη... Γιατί μέσα σ' αυτά τα είκοσι χρόνια που πέρασαν έχουν εκδοθεί πολλά- ας πούμε ισάριθμα βιβλία σου.

Εσύ πάλι - αν θέλεις, μπορείς να με ευχαριστήσεις εάν συνέβαλα με τον τρόπο μου - έστω και ελάχιστα : να σε κατεβάσουμε από την "κερκίδα" και να ιδρώσεις πάλι τη φανέλα...

Σας αποχαιρετώ και σας ευχαριστώ για την υπομονετική κατανόησή σας,
με μια σπάνια εκτέλεση ( ιδιωτική ηχογράφηση, εκτός εμπορίου ) από ένα παλιό-καλό και διαχρονικό άσμα, που συχνά ο Κώστας μου το παίζει στο πιάνο.
Έτσι ... για να 'χετε κάτι ακόμα, να θυμάστε από 'μας...

                                                                                                                                             ( βυζαντινό μουσείο Θεσσαλονίκης 30 Σεπτεμβρίου 2009 )

Γονική Κατηγορία: Περιεχομενα
Κατηγορία: Ομιλιες